شستشوی زخم



شستشوی زخم

شستشوی زخم جریان مداوم  مایع بر روی سطح زخم باز است تا موجب آب رسانی زخم، دور کردن پرزها، ذرات خارجی، اگزودا و دبرید های عمقی شده و به مشاهده و معاینه مستقیم زخم کمک کند. مایع شستشو به این منظور استفاده می شود که دبرید های سلولی و پاتوژن های سطحی موجود در اگزودای زخم یا باقی مانده های حاصل از پانسمان قبلی را از بین ببرد. در مقایسه با استفاده از سواب و غوطه ورسازی، شستشوی زخم موثرترین راه تمیز کردن آن محسوب می شود.

روند طبیعی بهبود زخم با سه فاز متصل به هم مشخص می شود:

1- فاز التهابی

2- فاز پرولیفراسیون

3- فاز دوباره سازی

در روند معمولی بهبود زخم، میکرو ارگانیسم های عفونی، دبرید های خارجی، ترشحات و بافت های مرده در فاز التهابی، به واسطه پاسخ های سلولی و عروقی از زخم خارج می شوند.  ضعف در پاسخ التهابی بدن می‌تواند موجب به کاهش این توانایی برای فائق آمدن بر  میکروارگانیسم های سطحی زخم شود. این مسئله می‌تواند منجر به تاخیر رگ سازی و ایجاد بافت گرانوله در بستر زخم و همچنین شروع عفونت شود. میکروارگانیسم های آلوده کننده می توانند جلوی سنتز کلاژن را گرفته، ساختار متالوپروتئین های ماتریکس را تغییر داده و منجر به کم بود اکسیژن در محل و جلوگیری از عملکرد میکروب کشی و ذره خواری نوتروفیل و ماکروفاژ شوند.

 در کنار عملکرد دبریدمان، شستشوی زخم یک مرحله مهم در تسهیل روند تغییر فاز التهابی به فاز پرولیفراسیون است. این به واسطه برداشته شدن دبرید های انجام می شود که می توانند جلوی روند بهبود را بگیرند. وقتی که به درستی انجام شود، شستشوی زخم می‌تواند به بهبود زخم از سمت لایه های داخلی زخم به سمت لایه های بیرونی کمک کند. شستشوی زخم همچنین می‌تواند منجر به بهبود زودتر سطح یک آبسه یا مجرای عفونی شود. هدف شستشو، تمیز کردن زخم بدون آسیب زدن به بستر زخم و کاهش خطر راندن باکتری ها از پوست حاشیه زخم به عمق زخم و بافت های دیگر است.




انواع روش های شستشوی زخم

برای یک شستشوی صحیح لازم است که تمامی مراحل شستشو و محصولات مورد استفاده به درستی انتخاب شوند. روش شستن زخم نیز به نوع زخم، شدت، عمق و محل آن بستگی دارد.


محلول شستشوی زخم

 انتخاب یک مایع شستشوی مناسب یک قدم حیاتی در شستشوی زخم است. محلول هایی که برای استفاده موضعی در نظر گرفته شده اند، شامل پاک کننده های موضعی، آنتی بیوتیک ها، ضد قارچ ها و بی حس کننده ها هستند بصورت ایده‌آل یک مایع شستشو باید ایزوتونیک، غیر همولیتیک، غیرسمی، شفاف، قابل استریل شدن، استفاده آسان و ارزان باشد. مقالات فعلی به طور کلی استفاده از نرمال سالین را توصیه می‌کنند. آنتی سپتیک ها و آنتی بیوتیک های مختلفی به کار گرفته شده اند ولی ماده افزودنی ایده آل هنوز مورد شک است. سمیت سلولی محلول باید در نظر گرفته شود. مخصوصا مایع های آنتی سپتیک مانند بتادین، کلر هگزیدین و آب اکسیژنه ممکن است برای بافت ها سمی باشند و اثرات منفی بر ترمیم بافت ها بگذارند. برخی مایع های موضعی سنتی در زیر مورد بحث قرار می گیرند.




نرمال سالین

 نرمال سالین یک مایع ایزوتونیک و رایج ترین مایع شستشوی مورد استفاده به علت ایمنی بالا و عوامل فیزیولوژیکی و کمترین میزان سمیت است. یک نکته منفی نرمال سالین این است که به اندازه شوینده های دیگر نمی توانند آلودگی و بافت‌های مرده را تمیز کنند. در مقایسه بین نرمال سالین و آب شیر، میزان عفونت مساوی در بالغین و اطفال دیده شده است. زمان باز کردن درب سرم نرمال سالین مهم است، چرا که رشد باکتری در محلول نرمال سالین از ۲۴ ساعت بعد از باز کردن درب آن  شروع می شود.




آب مقطر استریل

 آب مقطر تقطیر شده غیر تب زا بوده، حاوی عامل ضد میکروبی یا متوقف کننده رشد باکتری و هیچ بافری نیست. از آن معمولاً در کشورهای در حال توسعه استفاده می شود، چرا که نسبت به نرمال سالین ارزانتر است. آب استریل هیپوتونیک است و ممکن است باعث همولیز شود. همچنین به سرعت در یک پروسه جراحی توسط بافت جذب می شود، بنابراین استفاده از آن در این شرایط توصیه نمی‌شود. ممکن است در زمان استفاده از حجم زیادی از آن، سمیت با آب ایجاد کنند.


آب شرب

 آب شرب در شرایطی که نرمال سالین و آب مقطر در دسترس نیستند توصیه می شود.  استفاده از آن مخصوصاً در شرایط امکانات کم، جذاب است. در حقیقت مطالعات کمی نشان داده اند که آب شرب به اندازه نرمال سالین در کاهش آلودگی باکتریایی موثر است.





مایع شستشوی زخم تجاری

 این مایعات به صورت فزاینده ای مورد استفاده قرار می گیرند. مایعات شستشوی برای دور کردن باکتری ها و نه کشتن آنها، نتایج خوبی در مدل‌های حیوانی و زخم های اسکلتی-عضلانی بسیار آلوده نشان داده اند. به علت محتوای سورفکتانت این تمیز کننده ها، نیروی کمتری برای دور کردن باکتری ها و دبری های سلولی لازم است. بنابراین این تمیز کننده ها ممکن است  برای زخم هایی که حاوی بافت سلولی نکروزه و چسبنده هستند یا زخم های نکروتیک کثیف مفید باشند. اسپری این محلول ها را می توان به صورت هدایت شده و با اطمینان و تاثیر بیشتری روی زخم پاشید. تمیز کننده ها معمولاً حاوی مواد نگهدارنده برای کاهش رشد باکتری ها، قارچ ها و کپک ها هستند تا طول تاریخ مصرف آنها را افزایش بدهد.





شستشوی زخم با بتادین

 بتادین یک مایع ضد میکروبی وسیع الطیف می باشد که در مقابل پاتوژن های مختلفی از جمله استاف طلایی موثر است. ولی میزان عفونت در بیمارانی که از نرمال سالین استفاده شده است و بیمارانی که از بتادین ۱% استفاده شده است، مشابه است. یک نکته منفی این ماده سمیت سلولی آن است که برای رشد سلول و ایجاد بافت گرانوله مضر است. این مایع خشک می شود و تمایل به تغییر رنگ پوست دارد. همچنین ممکن است باعث تحریک موضعی در پوست اطراف زخم شود.

 





آب اکسیژنه

 محلول ۳ درصد آب اکسیژنه یک آنتی سپتیک شایع برای زخم است. ولی مطالعات بسیار کمی  تاثیر آن را بر درمان زخم و اثر آنتی سپتیک آن را نشان داده است.  تاثیر استفاده از آن همچنان مورد شک است. مطالعات کمی نشان می‌دهد که آب اکسیژنه برای سلامت سلول‌ها و  بافت گرانوله  مضر است و همچنین بعضی مطالعات انسانی و حیوانی دیگر هیچ گونه اثر منفی بر درمان زخم نشان نداده اند.  مطالعات مختلفی نشان داده است که به ویژه در کاهش تعداد باکتری ها بی تاثیر است. به طور خلاصه به نظر می رسد که فعالیت تمیز کننده جوشان آب اکسیژنه ممکن است به عنوان یک عامل دبریدمان کننده شیمیایی به برداشته شدن دبرید ها و بافت های نکروزه از سطح زخم کمک کند. در صورت استفاده، شستشو با نرمال سالین بعد از استفاده از آب اکسیژنه توصیه می شود. استفاده از آب اکسیژنه در زخم هایی که حاوی سینوس هستند توصیه نمی شود. به طور کلی آب اکسیژنه به دلیل قدرت قلیایی بالای آن، موجب دهیدراته شدن پوست حاشیه زخم و بافت تازه تشکیل شده می گردند. 


شستشوی زخم بستر

هیپوکلریت سدیم به صورت سنتی در درمان زخم بستر حاوی بافت نکروتیک، برای کمک به کنترل عفونت استفاده شده است. هیپوکلریت سدیم اثر ضد میکروبی و کشنده میکروب در مقابل اغلب باکتری های شایع در زخم های باز دارد. گاهی از این مایع روی  زخم های سرطانی برای کنترل باکتری ‌ها و کاهش بوی بد استفاده می ‌شود. این مایع برای سلول‌های سالم و بافت گرانوله سمی است و استفاده از آن برای دوره بیش از هفت تا ده روز توصیه نمی شود.


شستشوی زخم سزارین

زخم سزارین نوعی زخم جراحی است که دارای دو سری بخیه خارجی روی پوست شکم و بخیه های جذبی داخلی رحم است. هرگونه عفونت در این زخم می تواند به سرعت به لایه های داخلی تر نیز راه پیدا کند. 


شستشوی زخم جراحی

شستشوی زخم جراحی خصوصا قبل از کشیدن بخیه ها از اهمیت زیادی برخوردار است. بخیه ها محل مناسبی برای تجمع عوامل میکروبی، پوسته های مرده، ترشحات یا خون های باقی مانده هستند. شستشوی زخم جراحی باید تمام این اضافات را از روی زخم پاک نماید. برای جلوگیری از باز شدن بخیه یا پارگی زخم جراحی، طبق تجویط پزشک خود، تا زمان لازم از برخورد آب با زخم خودداری نمایید. پس از ان در هنگام تعویض پانسمان می توانید با محلل شستشوی زخم تخصصی، زخم بخیه و اطراف آن را تمیز نموده و پانسمان را تعویض کنید. شستن زخم جراحی معمولا با استفاده از گاز استریل آغشته به محلول شستشو انجام می شود.


شستشوی زخم عمیق

زخم عمیق معمولا با ترشحات زخم، بافت نکروزه و باقی مانده های سلولی زخم پر شده است. شستشوی زخم عمیق شامل تخلیه کردن و تمیز کردن حفره زخم و پاکسازی پوست اطراف آن می باشد. با این کار بافت های نکروزه و عفونی از زخم شسته شده و خون رسانی به بستر زخم افزایش پیدا می کند. زخم عمیق باید با محلول شستشو دهنده ای که توسط پزشک تجویز می شود شستشو و داخل آن با پانسمان مخصوص زخم حفره ای پر شود. 




محصولات شستشوی زخم

انتخاب محصولات مناسب برای شستشوی زخم، مرحله کلیدی در شستشوی موثر زخم بدون آسیب رساندن به بافت زخم و پوست حاشیه آن است. فروشگاه بازار طب انواع محصولات شستشوی زخم مانند اسپری، محلول و سرم شستشو و ضد عفونی کننده را در سراسر کشور عرضه می نماید. برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص محصولات می توانید با کارشناسان زخم بازار طب و جهت ثبت سفارش با کارشناسان فروش بازار طب تماس حاصل فرمایید.


فرآيند انجام کار در بازار طب:



با بازار طب آشنا شويد:


بازارطب تمام مسائل از جمله استرس بيمار، مرحله زخم، محصولات مورد استفاده برای کمک به بهبود زخم و راحتي بيمار را در نظر گرفته و به عنوان يک نماينده معتبر فروش تجهيزات پزشکی که پايه مستحکمی از دانش در مورد محصولات مراقبت از زخم را داراست، بهترين ها را به مراجعان پيشنهاد داده و روند تصميم گيری مشتری را تسريع می بخشد.


از ديگر خدمات بازار طب معرفی کلينيک ها و افراد متخصص به بيماران در سراسر ايران است تا بتوانند در شهر محل زندگی خود افرادی که صلاحيت و تخصص علمی لازم در اين حوزه را داشته، شناسايی کنند.


همچنين شرکت تجهيزات پزشکی بازار طب بعنوان نماينده بسياری از برندهای محصولات زخم داخلی و خارجی، توزيع اين محصولات را در سراسر کشور با قيمت مصوب برعهده دارد.


بازار طب نماينده رسمي 24 برند معتبر در سراسر ايران