زخم جراحی





زخم عمل جراحی

برای دسترسی به درون بدن جراح در ابتدای عمل جراحی پس از ضدعفونی کردن محل مورد نظر، با استفاده از تیغ مخصوص جراحی یک برش ایجاد می کند. عمق و وسعت برش جراحی به نوع عمل بستگی دارد.




زخم جراحی چیست؟

پس از اتمام جراحی، برشی که برای انجام عمل ایجاد شده بود، باید بسته شود. هرچه برش عمیقتر باشد، زخم حاصل از آن طی زمان طولانی تری بهبود یافته و در دوران نقاهت به مراقبت های لازم جهت پیشگیری از عفونت نیاز دارد.




بخیه زخم جراحی

پس از جراحی برای جلوگیری از خونریزی، ورود عوامل بیماری زا به بدن، عفونت زخم، کاهش درد، افزایش سرعت ترمیم و بسته شدن زخم، دو لبه زخم با روش های متعددی به یکدیگر نزدیک می شوند. چندین روش برای بستن برش جراحی وجود دارد که انتخاب آن بر اساس نوع زخم جراحی انجام می گیرد.

 

1- بخیه زدن با نخ جراحی.

نخ جراحی در جنس و قطرهای متعدد وجود دارد. بهترین نوع آن از جنس کتان و بسیار نازک است. برخی نخ های جراحی قابل جذب بوده و نیاز به کشیدن ندارند.


2- گیره یا اسلپ زخم جراحی.

دو لبه زخم را به یکدیگر نزدیک می کند.


3- نوار های چسب زخم جراحی.

نوارهای چسبنده ای که پوست دو سمت برش را به هم نزدیک نموده و جوش خوردن و ترمیمی پوست را تسریع می کند.


4- چسب جراحی.

این چسب ها که ضد حساست هستند و عارضه ای برای زخم به دنبال ندارند. دو سمت برش را به بکدیگر نزدیک می کنند و از نسبت به روش های دیگر قدرت کمتری دارد.


انواع زخم جراحی

زخم جراحی بر اساس مجموعه ای از معیارها شامل عمق، وسعت، ریسک عفونت، عامل و محل زخم چهار کلاس کلی دارد:


1- زخم تمیز.

این نوع زخم جراحی هیچ نشانه ای از التهاب و عفونت ندارد. زخم تمیز معمولا در جراحی چشم، پوست یا سیستم عروقی ایجاد می شود.


2- زخم تمیز آلوده شده.

این نوع زخم اگرچه ممکن است علاتی از عفونت نداشته باشد اما به دلیل محل واقع شده در آن، ریسک بالایی برای عفونی شدن دارد.


3- زخم کثیف.

در این نوع زخم جراحی یک جسم خارجی در زخم قرار گرفته که احتمال ایجاد عفنت را افزایش می دهد. مثلا زخم در اثر اصابت گلوله ممکن است پوست اطراف ناحیه جراحی را آلوده کند.


4- زخم کثیف و آلوده. این نوع زخم برش در نواحی واقع شده اند که در تماس با ادرار یا مدفوع بوده و بنابراین دچار عفونت شده اند.



زخم جراحی فیستول

فیستول نوعی عفونت است که مجرای ثانویه ای از یک بخش از اندام داخلی ایجاد کرده و به پوست مرتبط می کند.
درون مجرای فیستول با بافت مرده و عفونی پر شده است، در صورت عدم رسیدگی عفونت از فیستول به بافت های نرم اطراف و استخوان گسترش می یابد.
تنها راه درمان فیستول، جراحی برای تخلیه و تمیز کردن مجرا است. پس از جراحی فیستول، باید درون مجرا با پانسمان پر شود در غیر این صورت روی مجرا بسته شده و مجرا مجددا از داخل عفونت می کند. با گذشت زمان، دیواره داخلی مجرا شروع به تولید سلول های جدید و بافت گرانوله کرده و بسته می شود. 


عفونت زخم جراحی

احتمال ایجاد عفونت پس از جراحی بین 1 الی 3% است. ریسک فاکتورهایی که موجب عفونت زخم جراحی می شوند عبارتند از:

1- داشتن بیماری زمینه ای دیگر همچون دیابت.

2- ضعف سیستم ایمنی که در شرایط متعددی ایجاد می شود. همچون ابتلا به دیابت، سرطان، خود ایمنی، شیمی درمانی و مصرف داروهای سرکوب کننده ایمنی.

3- مصرف سیگار.

4- سن بالا.

5- ابتلا به چاقی.

6- جراحی اورژانسی.

7- جراحی شکمی.

8- جراحی که بیش از دو ساعت طول بکشد.


علائم عفونت زخم جراحی

عفونت زخم جراحی معمولا طی یک ماه اول بعد از جراحی ایجاد می شود. زخم جراحی باید مرتبا مورد بررسی قرار بگیرد تا در صورت مشاهده کوچکترین علامت عفونت اقدامات مراقبتی انجام گیرد. عفونت ممکن است فقط به پوست محدود شود و یا گسترش یافته و به بافت های عمیقتر زیر پوست انتشار یابد. پزشک با معاینه زخم و مشاهده علائم یا با کشت مایع خارج شده از زخم عفونت را تشخیص می دهد.

علائم عفونت زخم جراحی شامل موارد زیر است:

1- افزایش درد اطراف زخم.

2- افزایش قرمزی اطراف زخم.

3- کند یا متوقف شدن روند ترمیم زخم.

4- بوی بد.

5- خروج ترشحات از زخم.

6- افزایش دمای اطراف زخم یا حرارت بدن.

7- حساسیت به لمس.

8- تورم اطراف زخم.

9- در برخی موارد نیز خشک شدن یا عمیق تر شدن زخم اتفاق می افتد.


مراقبت خانگی زخم جراحی

برای پیشگیری از عفونت، پیشرفت عفونت و کمک به ترمیم زخم جراحی، بر اساس شدت عفونت، نوع جراحی، عمق و ویژگی های برش جراحی باید اقدامات درمانی زیر را انجام دهید. در صورت مشاهده کوچکترین علائم عفونت در زخم جراحی به پزشک مراجعه نمایید:

1- از دست زدن، کشیده شدن، فشار دادن یا خاراندن ناحیه بخیه خودداری کنید.

2- تا چند هفته پس از جراحی و در برخی موارد بیش از این مدت، لازم است استراحت کرده و از جابجایی اجسام و انجام فعالیت های سنگین خودداری کنید. هر عاملی که موجب باز شدن بخیه و پارگی زخم شود می تواند عفونت را تشدید نماید.

3- از لباس های نخی که هوا و رطوبت را عبور می دهند استفاده کنید.

4- بهداشت زخم جراحی و پوست اطراف آن را رعایت کرده و به طور روزانه موضع را با محلول شستشوی زخم تمیز کنید.

5- روی زخم جراحی و حاشیه آن باید همیشه خشک باشد. برای خشک کردن باید یک گاز استریل را  به آرامی روی زخم قرار دهید.

6- تا زمانی که دکتر تجویز نموده، از برخورد زخم با آب و حمام رفتن خودداری کنید.

7- استفاده از پانسمان مناسب برای محافظت و کمک به درمان زخم جراحی.

8- رژیم غذایی سرشار از پروتئین و ویتامین.

9- مصرف بیشتر آب.


درمان عفونت زخم جراحی

درمان در درجه اول شامل انجام مراقبت های عمومی، رعایت بهداشت روزانه و پانسمان کردن می باشد.

در  درجه بعدی درمان تخصصی زیر نظر پزشک لازم است که به طور کلی موارد زیر را در بر می گیرد:

1- استفاده از آنتی بیوتیک های موضعی، خوراکی یا تزریقی.

2- نمونه برداری از ترشحات روی زخم، برای تشخیص دقیق عامل عفونی و تجویز داروی موثر. 

3- در صورت وجود درد می توان از تسکین دهنده موضعی یا خوراکی استفاده کرد.

4- مصرف داروی موضعی ترمیم کننده.

5- دبریدمان سطحی.


شستشوی زخم جراحی

با توجه به آسیب دیدگی محل برش جراحی، مخصوصا در برش های عمیق یا وسیع، برای جلوگیری از آسیب بیشتر حتما از مواد شست و شوی مناسب و سازگار با زخم جراحی برای تمیز نمودن اطراف موضع استفاده کنید.
از مصرف شوینده های صابونی، قلیایی، الکلی و اسیدی روی زخم یا اطراف آن جدا خودداری کنید.
میزان اسیدیته شوینده زخم باید متناسب با پوست و زخم باشد. همچنین خشک شدن پوست حاشیه زخم موجب آسیب بیشتر و خارش می شود. شوینده های تخصصی زخم جراحی به فرم محلول یا اسپری در بازار طب موجود بوده که تولید معتبرترین شرکت ها می باشند.


عوارض زخم جراحی

پوست اولین و وسیع ترین سیستم دفاعی بدن در مقابل ورود عوامل بیماری زا به درون بدن است. برش جراحی این سد دفاعی را شکسته و مسیری برای ورود عوامل میکروبی است.

بنابراین به دنبال جراحی ممکن است عوارض متعددی ایجاد شود:

1- عفونت زخم جراحی.

2- پارگی زخم جراحی.

3- عفونت سیستمیک یا عفونت خون.

4- ایجاد اسکار یا لک.


خارش زخم جراحی

خارش زخم یا اطراف آن چند دلیل دارد که شناخت آن، به انتخاب راه درمانی مناسب کمک می کند.

1- خشکی بیش از اندازه پوست.

2- پارگی در زخم جراحی بخیه خورده.

3- کشیده شدن بیش از اندازه پوست با بخیه.

4- پارگی داخلی زخم.

5- عفونت زخم جراحی.




اسکار زخم جراحی

اسکار در اثر یکی از مراحل طبیعی ترمیم زخم ایجاد می شود. اسکار ناحیه ای از پوست است که در اثر بریدگی آسیب دیده است.
سیستم دفاعی و ترمیمی بدن به طور طبیعی در این ناحیه کلاژن و سلول های جدید پوستی را تولید می کند.
مقدار زیاد کلاژن موجب سفت شدن ناحیه به شکل یک اسکار می شود. اسکار ها انواع مختلفی دارند. یک اسکار ممکن است هم سطح پوست بوده و رنگ تیره تر یا روشن تر از پوست داشته باشد.
اسکار های کلوئیدی و هایپرتروفیک به ترتیب فرو رفته و برجسته تر از پوست بوده و رنگ تیره ای دارند.
اسکار در هر ناحیه ای ممکن است ایجاد شود. اما در برخی قسمت های بدن همچون روی سینه و لاله گوش احتمال بییشتری دارد. 


جای زخم جراحی

برش جراحی پس از بسته شدن و جوش خوردن پوست به طرق مختلفی ممکن است از خود جای باقی بگذارد. نوع پوست، سیستم دفاعی، سیستم ترمیمی، استعداد ژنتیکی فرد و نحوه مراقبت های پوستی پس از جراحی در جای زخم جراحی و میزان آن نقش دارند.




پانسمان زخم جراحی

پانسمان رکن اصلی هر گونه مسیر مراقبت از زخم است. خصوصا در مورد زخم های عمیقی همچون زخم جراحی، پانسمان به خوبی از ورود عوامل میکروبی به داخل زخم و بدن و تکثیر آنها جلوگیری می کند. انواع مختلف پانسمان با خواصی همچون رطوبت دهی، جذب ترشحات زخم، آنتی باکتری بودن، نفوذ ناپذیری یک طرفه نسبت به آب و هوا و برخورداری از موادی همچون نقره، عسل مانوکا و آلژینات بهبود زخم را سرعت می بخشند.


فرآيند انجام کار در بازار طب:




با بازار طب آشنا شويد:


بازارطب تمام مسائل از جمله استرس بيمار، مرحله زخم، محصولات مورد استفاده براي کمک به بهبود زخم و راحتي بيمار را در نظر گرفته و به عنوان يک نماينده معتبر فروش تجهيزات پزشکي که پايه مستحکمي از دانش در مورد محصولات مراقبت از زخم را داراست، بهترين ها را به مراجعان پيشنهاد داده و روند تصميم گيري مشتري را تسريع مي بخشد.


از ديگر خدمات بازار طب معرفي کلينيک ها و افراد متخصص به بيماران در سراسر ايران است تا بتوانند در شهر محل زندگي بود افرادي که صلاحيت و تخصص علمي لازم در اين حوزه را داشته، شناسايي کنند.


همچنين شرکت تجهيزات پزشکي بازار طب بعنوان نماينده بسياري از برندهاي محصولات زخم داخلي و خارجي، توزيع اين محصولات را در سراسر کشور با قيمت مصوب برعهده دارد.



بازار طب نماينده رسمي 24 برند معتبر در سراسر ايران