نوشته شده در

علل، علائم و درمان کاهش قند خون نوزاد

افت قند خون نوزاد

قند خون نوزاد | قند جنینی

جنین از طریق جفت قند را از خون مادر دریافت می کند. مقداری از این انرژی مستقیما صرف تولید انرژی جنین می شود. مقداری از این ذخیره قندی برای تامین انرژی پس از تولد جنین ذخیره می گردد. این قند ذخیره شده در بدن جنین چند روز پس از تولد انرژی او را تامین می کند. تا هنگام تغذیه نوزاد از شیر مادر که معمولا سه روز پس از تولد است، او به قند ذخیره شده در بدن خود نیاز دارد. قند شیر نیز در بدن نوزاد به انرژی تبدیل می شود. نوزاد از قند شیر در بین وعده های غذایی برای تامین انرژی استفاده می کند. در موارد متعددی ممکن است قند خون نوزاد کمتر از حد نرمال باشد.

 

علل کاهش قند خون نوزاد

  • در نوزادانی که پس از هفته ۳۷ بارداری به دنیا می آیند، سطح قند ۱ الی ۲ ساعت پس از تولد پایین ترین حد خود را دارد زیرا نوزاد تا آن زمان از طریق جفت تغذیه شده و قند دریافت و بدن هنوز شروع به تولید قند نکرده است. پس از آن کم کم چربی و قند های ذخیره شده تجزیه شده و قند خون افزایش می یابد.
  • نوزادان کوچک و نارس ممکن است به دلیل کوتاهی دوران جنینی هنوز میزان کافی از قند ذخیره نکرده باشند. این نوزادان ریسک بالاتری برای کاهش شدید قند در ۳۶ ساعت اول تولد دارند.
  • نوزادانی که مادر آنها مبتلا به دیابت بارداری بوده است. خصوصا مادرانی که انسولین مصرف می کنند یا دیابت کنترل نشده دارند. این نوزادان معمولا نمی توانند از ذخایر قند خود استفاده کنند. افزایش طبیعی قند خون که پس از تولد ممکن است به موقع اتفاق نیفتد.
  • جنینی که نسبت به هفته بارداری واقع در آن سایز بزرگتری دارند نیز معمولا تا ۱۲ ساعت اول تولد با کاهش قند خون مواجه هستند.
  • نوزادان مبتلا به آسفیکسی پریناتال (خفگی پریناتال)

 

خطر کاهش قندخون نوزاد

معمولا کمبود سطوح قند خون فقط چند ساعت ادامه دارد اما می تواند تا ۲۴ الی ۷۲ ساعت نیز ادامه پیدا کند. زمانی که سطح قند نوزاد افزایش پیدا کند یعنی تولید قند آغاز شده و نوزاد دیگر با مشکل هیپوگلایسمی رو به رو نخواهد بود. در موارد نادری ممکن است کمبود قند خون شدت یافته و به یک مشکل بلند مدت تبدیل می شود. در این صورت پزشک معمولا آزمایشات خاصی را تجویز می کند.

 

علائم افت قند خون نوزاد

  • سیانوز یا یرقان (آبی بودن پوست)
  • تشنج
  • تاکی کاردی (افزایش ضربان قلب)
  • آپنه (منقطع بودن تنفس)
  • ضعف و بیحالی نوزاد
  • دمای پایین بدن
  • حرکات ضعیف و کم

 

آیا آزمایش قند خون برای همه نوزادان ضروری است؟

آزمایش قند خون برای نوزادانی که دوران جنینی را کامل و با سلامتی پشت سر گذاشته و ریسک فاکتورهای مشکلات قندی مانند مادر دیابتی را ندارند ضروری نمی باشد. همان طور که گفته شد این نوزادان در دوران جنینی دارای ذخایر قندی کافی بوده و تا زمان دریافت شیر می توانند قند خون مورد نیاز خود را دریافت کنند. نوزادانی که ریسک بالای هیپوگلایسمی داشته و نیاز به آزمایشات روتین چکاب قند دارند عبارتند از:

  • نوزادان زودرس که بیش از ۳ هفته زودتر به دنیا آمده اند. (۳۶ هفتگی یا زودتر)
  • نوزادانی که کوچک بوده و سن جنینی پایینی دارند، خصوصا نوزادانی که در هفته های آخر بارداری به خوبی وزن نگرفته اند
  • نوزادانی با مادران مبتلا به دیابت یا دیابت بارداری
  • نوزادانی که نسبت به سن جنینی خود بزرگتر هستند
  • نوزادانی با شرایط پزشکی خاص که منجر به قند خون پایین شده است

 

دیابت بارداری

پیشگیری، تشخیص و درمان دیابت بارداری

قند خون نوزاد چگونه بررسی می شود؟

آزمایش قندخون تنها به دریافت چند  قطره خون از نوزاد نیاز دارد. اگر نوزاد سطح قند خون مناسبی داشته اما ریسک هیپوگلایسمی دارد باید تا زمان شیر دهی هر دو ساعت یک بار آزمایش شود. به طور کلی، سطح قند در خون این نوزادان در روزهای اولیه ۳ الی ۵ بار بررسی می شود.

 

چرا قندخون پایین نوزاد خطرناک است؟

توجه به سطح قند خون نوزاد اهمیت فراوانی دارد. اگر نوزاد بدون دلیل مشخصی دارای افت قند خون باشد، می توان احتمال داد که یک مشکل کبدی یا فیزیولوژیک وجود دارد. نوزاد از اولین ساعت های تولد در حال رشد و تکمیل بخش هایی همچون مغز، جمجمه و استخوان ها بوده و برای انجام آن نیاز به انرژی دارد. بنابراین هیپوگلایسمی نوزاد نیاز به رسیدگی و درمان سریع دارد.

 

مراقبت از نوزادی با افت قند خون

در صورت مشاهده علائم افت قندخون یا قندخون پایین در آزمایشات، تغذیه بیشتر با شیر مادر، شیر خشک یا فرمولا به افزایش قند کمک می کند. در صورت عدم تاثیر تغذیه بیشتر یا با منابع متفاوت یا عدم تمایل نوزاد به دریافت شیر از تغذیه وریدی استفاده کنید.

نوزاد نارس، زودرس یا کم وزن معمولا در روزهای پس از تولد تغذیه وریدی دارند.

 

پیشگیری از افت قند خون نوزاد

  • طبیعی ترین راه برای تغذیه نوزاد و حفظ سطح نرمال قندخون شیردهی منظم و کافی است.
  • ریسک فاکتورهای ابتلای جنین به قند خون پایین را بدانید و بررسی کنید.
  • از مصرف دخانیات خودداری کنید زیرا موجب کاهش رشد نوزاد و کمبود ذخایر قندی او می شود.