نوشته شده در شنبه, ۴ خرداد ۱۳۹۸

علل، علائم و عوارض ایلئوستومی

ایلئوستومی چیست

ایلئوستومی چیست؟

ایلئوستومی نوعی جراحی استومی است. طی این عمل یک حفره یا سوراخ روی شکم ایجاد شده و ایلئوم از آنجا به سطح شکم می آید. ایلئوم قسمت پایین از انتهای روده کوچک است. این قسمت از روده با بخیه به دیواره یا سوراخ شکمی متصل می شود. پس از جراحی نیاز است از یک کیسه به عنوان محل تخلیه ترشحات و مواد دفعی استفاده شود.

 

در چه مواقعی ایلئوستومی ضروری است؟ | دلایل ایلئوستومی

اگر رکتوم (انتهای روده بزرگ یا راست روده) یا کولون (روده بزرگ) حتی با مصرف دارو یا سایر درمان ها به خوبی عمل نکند انجام ایلئوستومی ضروری است. بیماری هایی که ممکن است به این جراحی ختم شوند:

  • سرطان کولون یا مقعد
  • یک مشکل ارثی خانوادگی به نام پلی پوزیس که در آن پولیپ هایی در کولون ایجاد شده که می توانند به سرطان منجر شوند
  • مشکلات روده ای مادرزادی
  • حوادثی که منجر به آسیب روده ای می شوند
  • بیماری التهابی دستگاه گوارش (IBD)

 

IBD رایج ترین علت ایلئوستومی

یکی از رایج ترین دلایل این جراحی بیماری التهابی شکمی است (IBD). دو بیماری شایع التهابی کولیت اولسراتیو و بیماری کرون هستند. علائم عمومی بیماران مبتلا به IBD مشاهده خون و موکوس در مدفوع، کاهش وزن، بی اشتهایی و درد شکمی است.

 

آماده شدن برای جراحی ایلئوستومی

ایلئوستومی تغییرات زیادی در زندگی شما ایجاد می کند. قبل و بعد از جراحی آموزش هایی به بیمار داده می شود تا با این مسئله راحت تر کنار آمده و آمادگی پیدا کند. با پزشک خود در مورد تاثیری که این جراحی روی زندگی شما می گذارد صحبت کنید:

  • زندگی زناشویی و ارتباط جنسی
  • کار
  • فعالیت های فیزیکی
  • بارداری و باروری

تمام داروها، مکمل های غذایی و داروهای گیاهی که مصرف می کنید را در میان بگذارید. بسیاری از داروها عملکرد روده را تغییر داده و فعالیت آن را کند می کنند. این عارضه شامل داروهای بدون نسخه هم می شود. شاید لازم باشد برخی داروهای خود را قطع نموده یا آنها را جایگزین کنید. گاهی چند هفته قبل از جراحی باید داروهای خاصی را مصرف کنید. در صورت داشتن شرایط زیر با پزشک خود صحبت کنید:

  • آنفولانزا
  • سرماخوردگی
  • هرپس
  • تب

سیگار موجب کاهش روند بهبود شما می شود بنابراین قبل از عمل مقدار آن را کم کرده و مصرف را ترک کنید.

مقدار بیشتری آب بنوشید.

هفته های قبل از جراحی رژیم غذایی سالمی داشته باشید

از دستورات پزشک خود پیش از عمل پیروی کنید. ممکن است رژیم غذایی مایع برای شما تجویز گردد. ۱۲ ساعت قبل از عمل نباید هیچ غذا و نوشیدنی مصرف کنید. برای جراحی روده باید خالی باشد و به این منظور گاهی داروهای ملین و یا تنقیه تجویز می شود.

 

بیماری کرون | Crohn’s disease

بیماری کرون ممکن است هر بخشی از لوله گوارشی از دهان تا مقعد را مبتلا کند. عارضه بیماری کرون ایجاد التهاب شدید است که به ایجاد زخم و اسکار در دستگاه گوارش منجر می گردد.

 

اولسراتیو کولیت

در این بیماری نیز التهاب، زخم و اسکار وجود دارد اما روده بزرگ و رکتوم را درگیر می کند.

 

انواع ایلئوستومی

ایلئوستمی ممکن است موقت یا دائمی باشد. در ایلئوستومی موقت پس از بهبود بهبود مجرای روده ای استوما به داخل بدن بازگردانده شده که بستن استومی موقت نام دارد.

 

ایلئوستومی دائمی

جراح رکتوم، کولون و مقعد را برداشته یا آنها را بایپس می کند. فرد پس از جراحی مادام العمر نیاز به کیسه ایلئوستومی دارد. کیسه ایلئوستومی می تواند دائم یا موقت باشد.

 

پس از جراحی ایلئوستومی

پس از جراحی باید حداقل سه روز بستری باشید. گاهی یک هفته یا بیشتر هم نیاز به بستری شدن هست خصوصا اگر ایلئوستومی اورژانسی انجام شده باشد.

غذا و مایعات مصرفی تا مدتی کاهش می یابد. در روز جراحی فقط می توانید چیپس یخ مصرف کنید. بسته به شرایط غذای مایع صاف شده شاید در روز دوم مجاز باشد. به مرور و پس از سازگاری شکم با تغییرات جدید قادر خواهید بود غذای جامد مصرف کنید.

چند روز پس از جراحی ممکن است گاز روده افزایش یافته و روند درمان روده کند شود. در بعضی بیماران تقسیم غذا به چهار تا پنج وعده در روز بهتر از سه وعده یا کمتر جواب می دهد. در مورد پرهیزهای غذایی لازم با پزشک خود صحبت کنید.

پرستار یا پزشک توضیحات تکمیلی و دقیق تری در مورد کیسه استومی، نحوه نصب، تخلیه و تعویض آن را به شما آموزش می دهد. یادگیری مراقبت دقیق از پوست اطراف استوما برای پیشگیری از عوارض پوستی ضروری است. آنزیم هایی که در مواد دفعی وجود دارند در صورت نشت از کیسه موجب آسیب پوستی و زخم می شوند.

ارتباط با افراد دیگری که درگیر ایلئوستومی یا سایر انواع استومی هستند کمک کننده است.

 

ریسک و عوارض ایلئوستومی

در هر نوع جراحی هرچند کوچکی عوارض و ریسک هایی شامل موارد زیر وجود دارد:

  • عفونت
  • لخته شدن خون
  • خونریزی
  • حمله قلبی
  • سکته
  • مشکل تنفسی

ریسک های مختص ایلئوستومی عبارتند از:

  • آسیب به ارگان های مجاور
  • خونریزی داخلی
  • عدم جذب کافی ریز مغذی ها
  • عفونت در مجرای ادراری، شکم یا ریه
  • مسدود شدن روده در اثر اسکار بافت
  • زخم های بازی که زمان زیادی طول می کشد تا بهبود یابند
  • مشکلات پوست اطراف استوما
  • فتق یا هرنی

با مراقبت صحیح قبل و پس از استومی پیشگیری از این عوارض کاملا امکان پذیر است.