نوشته شده در شنبه, ۳۱ فروردین ۱۳۹۸

علل، علائم و درمان خونریزی

خونریزی شدید

خونریزی چیست؟ | تعریف خونریزی | هموراژی | خونریزی

ایجاد خلل در دیواره هریک از حامل های خون و خروج خون از آنها به دلیل بریدگی، جراحی یا تروما خونریزی نام دارد. در شرایط نرمال خون ریزی در بدن با واکنش سیستم دفاعی مواجه شده، سلول های خونی همچون پلاکت ها و عوامل ضد التهابی به ناحیه آسیب دیده فراخوانی می شوند. تولید و ترشح پروتئین های انعقادی در ناحیه به همراه تجمع سلول های خونی، منجر به منعقد شدن خون و متوقف شدن خون ریزی می گردد. اگر این فرایند به هر علتی اتفاق نیفتد فرد به دلیلی از دست دادن حجم زیادی از خون دچار عوارض و مشکلاتی خواهد شد.

 

انواع خونریزی

خونریزی در هر قسمتی از بدن ممکن است ایجاد شود چرا که عروق خونی در کل بدن دارای انشعاب هستند. به طور کلی دو نوع خون ریزی شدید داخلی و خارجی ممکن است در بدن ایجاد شوند. خون ریزی داخلی در اثر آسیب به اندام های داخلی و ورود خون به حفره شکمی یا فضای میان بافتی ایجاد می گردد. خون ریزی خارجی نیز در اثر ورود جسم برنده، زخم یا برش ایجاد شده و خون از طریق این برش و یا مسیرهای خروجی بدن مانند ادرار، مدفوع، دهان یا بینی به بیرون از بدن می ریزد.

 

خونریزی مویرگی

برخی قسمت های بدن مانند چشم یا اعصاب دارای مویرگ های کوچک بسیار زیادی هستند که ممکن است به دلایل مختلفی مانند ضربه، تروما، افزایش فشار خون، فشار عصبی و یا بالا بودن قند دچار پارگی و خون ریزی شوند. چشم، مغز، اندام های داخلی از این دسته هستند.

 

خونریزی رگی | خونریزی شریانی | خونریزی وریدی

خون ریزی از رگ ها که شامل ورید و شریان هستند موجب از دست دادن حجم بیشتری خون می شود. رگ های اصلی بدن به دلیل تاثیر بیشتر تپش و حرکت ضربانی قلب حجم بیشتری از خون را با فشار بیشتری حمل می کنند و در صورت ایجاد هر گونه آسیب مقدار زیادی خون از آن ها تخلیه می شود.

 

عوارض از دست دادن خون

برخی مواقع خون ریزی داخلی به آرامی اما در طولانی مدت اتفاق می افتد. در این صورت بیمار معمولا علائمی همچون موارد زیر را تجربه خواهد کرد:

  • رنگ پریدگی
  • بی حالی و ضعف
  • کاهش فشار خون
  • کاهش قدرت و تعداد ضربان قلب
  • شوک
  • بیهوش شدن
  • کبودی های بی دلیل
  • کمبود فاکتورهای خونی مانند گلبول قرمز، آهن و هموگلوبین
  • کوتاه شدن تنفس

 

خونریزی داخلی

خون ریزی داخلی به دلایل متعدد مانند ترومای شدید اندام های داخلی، ضربه شدید و سکته مغزی ایجاد می شود. تجمع خون در جمجمه یا حفره شکمی منجر به افزایش فشار به اندام های داخلی شده و به دلیل تشخیص مشکل محل خونریزی و عدم دسترسی سریع به محل آن، بسیار خطرناک بوده و نیازمند جراحی فوری دارد. خون ریزی داخلی معمولا در جمجمه، مغز، حفره شکمی، ریه، شش، عضلات یا مفاصل رخ می دهد.

 

علائم خونریزی داخلی

  • درد شدید شکم
  • تنفس کوتاه
  • درد قفسه سینه
  • سرگیجه به خصوص در زمان ایستادن
  • کبودی اطراف ناف یا کناره های شکم، که نشان دهنده خون ریزی داخلی در منطقه شکم است
  • تهوع
  • استفراغ
  • وجود خون در ادرار، مدفوع یا استفراغ
  • کاهش هشیاری
  • بیهوش شدن
  • فشار خون بسیار پایین
  • بی حسی
  • احساس ضعف شدید در یک سمت بدن
  • سر درد شدید و ناگهانی
  • اسهال
  • استفراغ خون
  • مشکل در تکلم، بینایی، شنوایی، بلع و درک
  • از دست دادن قدرت تعادل
  • فراموشی ناگهانی
  • خروج خون از دهان، بینی، گوش

 

علل خونریزی شدید

  • آسیب هایی همچون تصادف، ورود جسم تیز و برنده، اصابت گلوله، برش جراحی
  • هموفیلی
  • کمبود شدید فاکتورهای انعقادی خون
  • کمبود فاکتور ایکس
  • لوکمیا (کم خونی شدید)
  • بیماری کبدی
  • منوراژی
  • خونریزی زیاد در دوران قاعدگی
  • ترومبوسیتوپنیا، به دلیل کمبود پلاکت های خون
  • بیماری ون ویلبراند
  • کمبود ویتامین k
  • آسیب مغزی
  • انسداد روده
  • نارسایی تنگی قلب
  • سرطان ریه
  • برونشیت حاد
  • هایپوترومای شدید
  • اندومتریوز
  • بارداری خارج از رحم
  • سقط جنین
  • مصرف برخی داروها مانند: داروهای رقیق کننده خون، مصرف طولانی مدت آنتی بیوتیک ها، آسپرین
  • برخی درمان های پزشکی همچون رادیوتراپی

 

 

خون ریزی

جلوگیری از خونریزی | برای قطع خونریزی

در صورتی که بدن فرد به دلیل وخامت آسیب، عدم تشخیص علت و یا کمبود زمان برای حفظ حیات یا کمبود زمینه ای نتواند با خونریزی مقابله کند می توان با روش هایی از خونریزی بیشتر جلوگیری نمود. در این شرایط علاوه بر متوقف کردن خونریزی، بیمار نیاز به دریافت سرم و خون دارد. تشخیص به موقع خون ریزی های داخلی نقش اساسی در نجات جان بیمار دارد. با استفاده از شرح حال دقیق، بررسی و معاینه فیزیکی و انجام تست هایی که دقیق تر شرایط داخلی بدن را به نمایش بگذارند مانن سی تی اسکن، تصویربرداری اشعه ایکس و سونوگرافی می توان به سرعت خونریزی داخلی را تشخیص داد.

 

خونریزی شدید زخم | بستن خونریزی

اگر خون ریزی خارجی و به دلیل تروما رخ داده باشد، فشار دادن محل خون ریزی حجم خروجی را کاهش می دهد و به لخته شدن خون نیز کمک می کند. در صورتی که جسم خارجی بزرگی در بدن و خصوصا قسمت های حیاتی فرو رفته، باید از بیرون کشیدن آن جدا خودداری کنید زیرا میزان آسیب رگ ها را افزایش داده و خروج خون شدت می یابد.

 

کمک های اولیه در خونریزی | اولین اقدام در کنترل خونریزی

انتخاب بهترین روش برای کنترل خون ریزی به محل، علت و میزان خونریزی بستگی دارد.

  • در صورت خون ریزی در نقاط حساس مانند چشم، از دستکاری محل یا هر گونه عمل دیگری اجتناب کرده و سریعا به مرکز درمانی مراجعه کنید.
  • اگر جسم خارجی بزرگی در سر، گردن، چشم، گلو، کمر، شکم یا پاها فرو رفته از بیرون کشیدن آن جدا خودداری کنید. از چند گاز استریل استفاده کرده و تا رسیدن به مرکز درمانی یا اورژانس، سعی کنید از تکان خوردن جسم خارجی جلوگیری نموده و آن را ثابت نگاه دارید.
  • یکی از نکات مهم کاهش تحرک و حفظ آرامش فرد آسیب دیده است. زیرا با زیاد شدن ضربان قلب میزان خون ریزی نیز افزایش می یابد.
  • در خون ریزی های خارجی متوسط تا شدید، بهترین کار فشار دادن محل با دست تمیز یا چند گاز استریل است. اگر پوست یا بافت از روی محل آویزان است آن را به آرامی روی زخم برگردانید و سپس آن را فشار دهید.
  • در صورت امکان نقطه خونریزی را بالاتر از قلب بگیرید تا شدن خون رسانی به آن کاهش یابد.
  • در صورتی که خون ریزی قطع شد، گاز را از روی زخم جدا نکنید چون ممکن است خون ریزی مجددا آغاز شود. تا رسیدن به مرکز درمانی با نوار چسب یا باند آن را روی زخم محکم تر کنید.