نوشته شده در چهارشنبه, ۲۹ شهریور ۱۳۹۶ دیدگاه‌تان را بنویسید

علل ایجاد زخم بستر یا زخم فشاری

درمان زخم فشاری

زخم فشاری چیست؟

زخم فشاری در اثر فشار مداوم سطح و وزن فرد بر پوست ایجاد می شود.
زیرا با فشردگی ممتد پوست بین استخوان زیرین و سطح، رگهای تغذیه کننده مسدود می شوند.
در صورت عدم درمان زخم بستر می تواند به سرعت مزمن و عفونی شود.

 

مکانیسم ایجاد زخم فشاری

یک فرد سالم هنگام خواب بطور غیر ارادی مرتبا وضعیت خود را عوض می کند.
به این ترتیب محل هایی از پوست تحت فشار مرتبا خون رسانی می شوند.
در فردی که این مکانیسم خوب کار نمی کند بافتی که بدون جریان خون مانده می میرد.
حین مراقبت از بیمار، پرستار برای جا به جا کردن او را روی بستر یا ملحفه می کشد.
این اصطکاک مداوم با ایجاد ساییدگی پوست بخصوص در سطح مرطوب به پوست آسیب می زند.
گاهی آسیب بر اثر نیروهایی در دو جهت مختلف به پوست و استخوان ایجاد می شود.
مثلا بیماری که روی تخت خوابیده اگر پشت تخت در زیر سر بیمار بالاتر باشد بیمار به سمت پایین تخت سر می خورد.
در این حال پوست زیر باسن به علت اصطکاک با ملحفه ثابت مانده ولی استخوان خاجی و دنبالچه به علت وزن بیمار به سمت پایین تخت حرکت می کنند.
این مکانیسم موجب کشیده شدن عروق زیر پوستی و مختل شدن خون رسانی می گردد.

 

افزایش ریسک زخم بستر

در هر فردی که کم تحرک است و یا  نمی تواند به راحتی تغییر وضعیت دهد ممکن است زخم بستر ایجاد شود. این بی‌ تحرکی ممکن است به علل زیر باشد:

  1. بیماری و ضعف
  2. معلولیت در اثر آسیب عضلانی یا عصبی
  3. بیهوشی یا کما
  4. بستری بودن

 

علل ایجاد زخم فشاری

علل دیگری که می توانند احتمال ایجاد زخم بستر را افزایش دهند عبارتند از:

سن
پوست افراد مسن نازک تر، ظریف تر، با قابلیت کشش کمتر، خشک تر و شکننده تر از جوان ها است.
در سالمندان قدرت ترمیم و تکثیر پوست هم کمتر می شود.

کاهش حس لمس
آسیب های نخاع یا دیگر بیماری ها یا آسیب های دستگاه عصبی موجب کاهش حس لمس و همراه با آن کاهش حس درد بیمار می شود.
به این ترتیب بیمار از تشکیل زخم بستر بی اطلاع مانده و فشار را به پوست ادامه داده و زخم گسترش می یابد.

کاهش وزن
در بیماری های مزمن و طولانی کاهش وزن موجب کم شدن حجم عضلات و چربی زیر پوستی شده و حالت بالشتک نرمی را که این بافت ها در زیر پوست ایجاد می کنند از بین می رود.
در اثر آن پوست تحت فشار زیاد قرار گرفته و زخم می شود.

تغذیه و زخم بستر

کم شدن دریافتی کالری، پروتئین، ویتامین، مواد معدنی و آب موجب از دست رفتن سلامتی پوست و مستعد شدن آن به زخم بستر شود.

بی اختیاری
عدم کنترل ادرار می تواند موجب مرطوب شدن پوست شود.
تماس دائم پوست با مدفوع یا ادرار پوست را حساس و مستعد به زخم بستر می کند.
آلودگی پوست به باکتری های مدفوع زمینه را برای عفونی شدن زخم بستر فراهم می سازد.

پوست مرطوب یا خشک
هم پوستی که زیاد عرق کرده و مرطوب است و هم پوست خیلی خشک اصطکاک بیشتری با پارچه بستر داشته و احتمال ایجاد زخم بستر را بیشتر می کند.

اختلال جریان خون
بیماری های گردش خون مانند دیابت به علت آسیب رساندن به تغذیه پوست می توانند احتمال ایجاد زخم بستر را بیشتر کنند.

سیگار
مصرف سیگار جریان خون و در نتیجه اکسیژن رسانی را کاهش می دهد.
در افراد سیگاری زخم بستر سریع تر ایجاد شده و درمان زخم به کندی انجام می شود.

اختلال حواس
بیماران دچار اختلال حواس کمتر خود را در بستر حرکت می دهند و در صورت ایجاد زخم بستر دیرتر متوجه آن می شوند.

اسپاسم عضلات
اسپاسم عضلات یا حرکات غیر ارادی عضلات در بعضی بیماری ها می تواند موجب سایش زیاد پوست بر بستر و ایجاد زخم شود.

 

عوارض زخم بستر چیست؟

بعد از تشکیل زخم بستر پس از مدتی عوارضی ایجاد می شود که مهمترین آنها عبارتند از:

عفونت پوستی

پوست زخم شده پس از مدتی به علت رشد میکروب ها عفونی می شود.
ترشحاتی از زخم خارج شده و زخم بسیار بد بو میگردد.

عفونت استخوان و مفصل

عفونت پوست می تواند به استخوان و یا مفصل زیر آن گسترش یافته و موجب بروز استئومیلیت شود.

عفونت خون

باکتری هایی که در محل زخم بستر شروع به رشد و تکثیر کرده و در صورت ورود به جریان خون موجب عفونت سیستمیک یا سپسیس شده و ممکن است حتی منجر به مرگ بیمار شود.

سرطان
اگر زخم بستر به مدت طولانی باقی بماند ممکن است در پوست آن محل نوعی سرطان پوست به نام Squamous cell carcinoma ایجاد شود.

نویسنده: دکتر مهرداد منصوری “متخصص ارتوپدی”
دیدگاهتان را بنویسید