تب‌خال و علل آن

بازارطببازارطب

تب‌خال و علل آن

نام تب‌خال از ضايعاتي كه در هنگام بيماري و تب بروز می‌نماید گرفته‌شده است. عامل ایجادکننده تب‌خال‌ها خانواده ویروس هرپس انسانی هستند.

که به سه گروه تقسیم می‌شوند (آلفا، بتا و گاما)

 قانون زندگی این ویروس به‌صورت توالی عفونت اولیه – پنهان شدن – فعالیت دوباره می‌باشد.

8 نوع هرپس انسانی وجود دارد که شامل EBU, V2V, CMV , HHV6, HHV7, HHV8, HSV I,   HSV II  هستند.

هرپس سیمپلکس 1 و 2 که عامل تب‌خال لب و تب‌خال بدن و تب‌خال تناسلي هستند معمولاً در درگیری‌های بار اول التهاب ناحيه تناسلي و دهانی – لبی ایجاد می‌کنند که به‌صورت ضايعات وزيكولر (آبدار) عودکننده هستند و درمان ضدویروسی به‌طور مؤثری سير و طيف بیماری را تغییر می‌دهد.

تب‌خال تناسلي چيست و سير درگيري اين بيماري به چه صورت است و چگونه متوجه اين بيماري شويم ؟

تب‌خال تناسلی یکی از شایع‌ترین عفونت‌های ناحیه تناسلی می‌باشد.

ویروس هرپس توزیع جهانی دارد و بیش از یک‌سوم مردم جهان توانایی انتقال ویروس را دارا هستند.

در مسیر درگیری اولیه یا درگیری اولین بار بیماری می‌تواند علامت‌دار یا بدون علامت باشد، فاز دوم یا فاز نهفته معمولاً در پایانه‌های حسی اعصاب ناحیه‌ای اتفاق می‌افتد و فاز سوم یا فاز فعالیت مجدد بدون علامت کلینیکی رخ می‌دهد.

80 % بیماران که دارای آنتی‌بادی علیه هرپس تناسلی هستند سابقه علامت بالینی و تشخیص قبلی هرپس را نداشته‌اند.

چه فاکتورهایی که در درگیری تب‌خال تناسلی مؤثر هستند ؟

1.      افزایش تعدد شریک‌های جنسی که هرچه بیشتر باشد احتمال درگیری بالاتر می‌رود.

2.      سطح اجتماعی – اقتصادی افراد که هرچه پایین‌تر باشد به علت عدم اطلاعات کافی و امکانات لازم برای پیشگیری بیشتر در احتمال درگیری قرار دارند.

3.      درگیری در افراد با تمایل هم‌جنس گرایانه و بیماران ایدز به علت افت سطح ایمنی.

همچنین درگیری تب‌خال تناسلی متقابلاً احتمال انتقال عفونت ایدز را افزایش می‌دهد.

تب‌خال لب و دهان چيست و چگونه منتقل می‌شود ؟

معمولاً هرپس تیپ یک که بیشترین علت تب‌خال لب می‌باشد توسط تماس مستقیم با بزاق و ترشحات ضایعات منتقل می‌گردد و هرپس تیپ دو توسط تماس جنسی منتقل می‌شود.

ویروس در محل عفونت تکثیر می‌یابد و در سطح پوستی مخاطی به سمت ریشه‌های عصبی مهاجرت می‌نماید و سپس پنهان می‌شود و تا دوره ضایعات بعدی پنهان می‌ماند.

علل عود و تكرار تب‌خال‌ها چيست ؟

استراتژی ویروس هرپس فرار از دست سیستم ایمنی از طریق سرکوب سلول‌های ایمنی می‌باشد.

عفونت‌های هرپس می‌توانند به‌صورت خود به خودی فعال شوند و یا توسط یکسری فاکتورها مثل استرسی‌های روحی روانی، نور و اشعه، تب، تخريب بافتي یا کاهش قدرت سیستم ایمنی فعال گردند.

علائم بالینی درگيري تب‌خال كدام هستند و ضايعات به چه شکل‌هایی بروز می‌نماید ؟

طیف علائم درگیری هرپس خیلی وسیع است و ممکن است به‌صورت شایع بی علامت باشد. در عفونت اولیه علائم 7-3 روز پس از تماس ظاهر می‌گردد و علائم اولیه عبارت‌اند از بی‌حالی، بزرگ شدن دردناک غدد لنفاوي، تب، بی‌اشتهایی و درد موضعی و سوزش که قبل از ضایعات پوستی یا مخاطی دیده می‌شوند.

در ابتدا دانه‌های آبدار دردناک روی زمینه ملتهب و قرمز دیده می‌شوند و سپس به سمت دانه‌های چرکی و زخم پیشرفت می‌کند و سپس ممکن است ضایعات دلمه‌ای تشکیل شوند. در این مسیر هر چه تعداد ضایعات کمتر باشد شدت علائم و طول مدت بیماری کوتاه‌تر خواهد بود.

محل‌های درگيري در تب‌خال كدام نواحي هستند و چه علائمي بروز می‌نماید ؟

علیرغم اینکه اکثر موارد هرپس دهانی – لبی اولیه، بدون علامت می‌باشد ولی در صورت علامت‌دار بودن به‌صورت گلودرد، تورم غدد لنفاوی گردنی و التهاب لثه‌ای دهانی دیده می‌شود و عود بیماری بیشتر روی حاشیه لب‌ها می‌باشد.

مکان‌های کمتر شایع درگیری شامل دور دهان، مخاط بینی، مخاط دهانی (کام سخت) و روی گونه‌ها می‌باشند.

 در هرپس ژنیتال (تب‌خال تناسلی)عفونت‌های اولیه یا عود بیماری بیشتر مواقع بدون علامت هستند.

در خانم‌ها علائم از التهاب واژن‌ها تا درگیری دهانه رحم ضایعات باسن و پرينه و گاهی با درد غدد لنفاوی کشاله ران و درد و سوزش اولیه ممکن است بروز نماید.

در مردان ضایعات تناسلی به‌صورت تيپيك روي سر آلت یا ختنه‌گاه بروز می‌نماید و بروز علائم عمومی نسبت به خانم‌ها کمتر می‌باشد ولی در ٢٠٪‏ موارد ضایعات خارج از منطقه تناسلی و در ١٥٪‏ موارد احتباس ادراری مشاهده می‌گردد.

 چگونه می‌توان درگيري بار اول را از عود تشخيص داد ؟

کلاً اول وجود درگیری موضعی گسترده

دوم درگيري غدد لنفاوي منطقه‌ای

و سوم تب به تشخیص عفونت اولیه از عود بیماری کمک می‌کند.

البته اکثر افرادی که ازنظر آنتی‌بادی HSV-2 مثبت هستند هیچ سابقه‌ای از هرپس تناسلی نمی‌دهند که تعجب‌آور است. فاصله زمانی بین عودها در افراد مختلف فرق می‌کند.

روش‌های تشخیصی  براي تب‌خال كدام ها هستند ؟

 روش‌های آزمایشگاهی متعددی برای تشخیص هرپس وجود دارد که شامل کشت ویروس و تکنیک‌های مولکولی و سرم‌شناسی می‌باشد

DFA (Direct Flurescent Antibody Assay)

 به‌عنوان اولین و برترین تست تشخیصی به علت سرعت بالا و حساسیت بالا استفاده می‌شود. همچنین PCR به‌عنوان روشی با حساسیت و اختصاص بالا در تشخیص DNA ویروس در پوست و مایع نخاع  و سایر انسان‌ها استفاده می‌شود.

Western blot

به‌عنوان روشی برای شناسایی آنتی‌بادی‌های هرپس جهت بررسی‌های مطالعاتی و تشخیصی به‌عنوان استاندارد طلایی تا 99% حساسیت و ویژگی دارد.

اسمير زانک که از ضایعات اولیه هرپس برداشته می‌شود حاوی سلول‌های چندهسته‌ای بزرگ می‌باشد و ازنظر بافت‌شناسی نشان‌دهنده زودرس‌ترین تغییر بافتی می‌باشد.

درمان تب‌خال چيست وچه داروهايي در درمان تب‌خال مؤثر هستند ؟

ازنظر علمي و نظر سازمان غذا و داروي امريكا (FDA) درمان هرپس یا تب‌خال دهانی لبی در بیمارانی که نقص ایمنی دارند باید انجام شود و شامل داروهای ضدویروسی  والا سیکلوویر ، فامسیکلوویر خوراکی و قلم پن سیکلویر موضعی می‌باشد.

پماد آسیکلویر در درگیری تب‌خال محدود پوستی مخاطی در بیمارانی با سیستم ایمنی طبیعی پذیرفته‌شده است.

همچنین والا سیکلوویر و فامسیکلوویر شیوع تب‌خال بعد از لیزر را کاهش می‌دهند.

در مورد تب‌خال تناسلی شروع آسیکلوویر، فامسیکلوویر و والا سیکلوویر خوراکی مدت زمان پخش ویروس و درد و مدت زمان اولین درگیری و عود بیماری را کاهش می‌دهد.

در مواردی نیز مجبور به استفاده از داروی ضدویروسی به‌صورت تزریق وریدی هستیم که این موارد عبارت‌اند از :

1.      عفونت‌های هرپسی مادرزادی

2.      عفونت‌های شدید در بیماران با نقص ایمنی

3.      بیماری‌های اگزما فرم شدید

4.      بیمارانی با درگیری عمومی شدید

در چه بيماراني نياز به درمان سرکوب‌کننده طولانی‌مدت می‌باشد ؟

در بیمارانی که 6 بار یا بیشتر در سال دچار عود بیماری می‌شوند درمان سرکوب‌کننده طولانی‌مدت با داروهای ضدویروسی خوراکی استفاده می‌شود. همچنین این درمان را می‌توان با نظر متخصص برای بیمارانی که ازنظر شدت درگیری بیشتری دارند بکار برد.

همراهی هرپس و HIV باعث افزایش شدت بیماری هرپس و افزایش میزان رهایی ویروس نسبت به هرپس به‌تنهایی می‌گردد و می‌توان در این بیماران در هر دو نوع هرپس دهانی لبی و تناسلی از داروهای خوراکی استفاده کرد.

چگونه از درگيري به تب‌خال  تناسلي پيشگيري كنيم ؟

محافظت‌های جنسی تنها راه جلوگیری مطلق از انتقال هرپس تناسلی است که توسط کاندوم صورت می‌گیرد و آموزش‌های بیماران و داروهای ضدویروسی برای جلوگیری از تب‌خال تناسلی روش‌های مفیدی هستند.

آیا واكسن تب‌خال  وجود دارد ؟

در حال حاضر واکسن مفیدی برای تب‌خال در دسترس نیست ولی چندین واکسن برای عفونت‌های هرپس در دست بررسی هستند.

نویسنده : دکتر مجتبی قمری (متخصص پوست، مو و زیبایی)

 

اشتراک گذاری

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بازارطب

بازار طب از گردهمایی جمعی از متخصصین جوان و به حمایت پزشکان متخصص با بیش از 30 سال سابقه برای خدمت رسانی در تمام حوزه های زخم، استومی، طب سالمندان و تجهیزات توانبخشی برای همیاری و کمک به تمام اقشار جامعه با شعار ” آگاهی بیشتر، سلامتی بیشتر ” شروع به فعالیت کرده است.

مجوزها

تماس با ما

تماس با ما:

09129236396

ایمیل:
contact[at]bazarteb[dot]com
سبد خرید

سبد خرید شما خالی است.

ورود به سایت